ЁЯУЪ 1857 рдХी рдХ्рд░ांрддि рдФрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди — рд╕्рд╡ाрдзीрдирддा рдХा рдк्рд░рдердо рд╢ंрдЦрдиाрдж | рдкुрд╕्рддрдХ рдЬрд▓्рдж рдЖ рд░рд╣ी рд╣ै
1857 рдХी рдХ्рд░ांрддि рдФрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди — рд╕्рд╡ाрдзीрдирддा рдХा рдк्рд░рдердо рд╢ंрдЦрдиाрдж
рдПрдХ рдРрд╕ी рдкुрд╕्рддрдХ, рдЬो рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдзрд░рддी рдкрд░ рдЧूंрдЬे 1857 рдХे рд╡िрдж्рд░ोрд╣ рдХी рдХрд╣ाрдиी рдХो рдЖрдкрдХे рд╕ाрдордиे рд▓ाрдПрдЧी
рднाрд░рддीрдп рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें 1857 рдХी рдХ्рд░ांрддि рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡िрдж्рд░ोрд╣ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рдЙрд╕ рдЪेрддрдиा рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпाрдп рдеी рдЬिрд╕рдиे рдЖрдЧे рдЪрд▓рдХрд░ рднाрд░рдд рдХे рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдЖंрджोрд▓рди рдХो рдирдИ рджिрд╢ा рджी। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рднी рдЗрд╕ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рд╕े рдЕрдЫूрддा рдирд╣ीं рд░рд╣ा। рд╕ैрдиिрдХ рдЫाрд╡рдиिрдпों рд╕े рд▓ेрдХрд░ рд░िрдпाрд╕рддों рдФрд░ рдЖрдо рдЬрдирдоाрдирд╕ рддрдХ, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рдЗрд╕ рджौрд░ рдХी рдЕрдиेрдХ рдШрдЯрдиाрдПँ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рдкрди्рдиों рдоें рджрд░्рдЬ рд╣ैं।
рдЗрд╕ी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рд╕рд░рд▓, рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдФрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЙрдкрдпोрдЧी рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдкुрд╕्рддрдХ “1857 рдХी рдХ्рд░ांрддि рдФрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди — рд╕्рд╡ाрдзीрдирддा рдХा рдк्рд░рдердо рд╢ंрдЦрдиाрдж” рддैрдпाрд░ рдХी рдЧрдИ рд╣ै।
ЁЯУЦ рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рдХ्рдпा рдЦाрд╕ рд╣ै?
рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдоें 1857 рдХी рдХ्рд░ांрддि рдХे рд╕рдордп рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдПрд╡ं рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрдж्рд░ोрд╣ों рдФрд░ рдЙрдирдХे рдкрд░िрдгाрдоों рддрдХ рдХो рдХ्рд░рдордмрдж्рдз рддрд░ीрдХे рд╕े рд╕рдордЭाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рд░ूрдк рд╕े рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं—
- 1857 рдХे рд╕рдордп рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕्рдеिрддि рдПрд╡ं рдкृрд╖्рдарднूрдоि
- рд░ाрдЬрдкूрддाрдиा рдПрдЬेंрд╕ी рдФрд░ рдП.рдЬी.рдЬी. рдХी рднूрдоिрдХा
- 1817-18 рдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╕ंрдзिрдпाँ рдФрд░ рдЙрдирдХा рдк्рд░рднाрд╡
- рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ैрдиिрдХ рдЫाрд╡рдиिрдпाँ
- рдирд╕ीрд░ाрдмाрдж рдЫाрд╡рдиी рдХा рд╡िрдж्рд░ोрд╣
- рдиीрдордЪ рдЫाрд╡рдиी рдХा рд╡िрдж्рд░ोрд╣
- рдЕрдЬрдоेрд░ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХाрд░ाрдЧाрд░ рдХी рдШрдЯрдиा
- рдПрд░рдирдкुрд░ा рдЫाрд╡рдиी рдХा рд╡िрдж्рд░ोрд╣
- рдЖрд╡ा рдХा рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдФрд░ рдаाрдХुрд░ рдХुрд╢ाрд▓ рд╕िंрд╣ рдЪंрдкाрд╡рдд
- рдмिрдеौрдб़ा рдХा рдпुрдж्рдз
- рдЪेрд▓ाрд╡ाрд╕ рдХा рдпुрдж्рдз
- рдЖрд╡ा рдХा рдкрддрди рдФрд░ рд╕ुрдЧाрд▓ी рдоाрддा рд╕े рдЬुрдб़ा рдЗрддिрд╣ाрд╕
- рдХोрдЯा рдХा рдЬрди-рд╡िрдж्рд░ोрд╣
- рдЬ्рдЮाрдиी рдЬрдпрджрдпाрд▓ рдФрд░ рдоेрд╣рд░ाрдм рдЦाँ
- рдЕрдорд░рдЪंрдж рдмांрдаिрдпा рдХा рдмрд▓िрджाрди
- рддाрдд्рдпा рдЯोрдкे рдХे рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдЕрднिрдпाрди
- рдзौрд▓рдкुрд░ рдХा рд╡िрдж्рд░ोрд╣
- рдХ्рд░ांрддि рдХी рдЕрд╕рдлрд▓рддा рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдг
- 1857 рдХी рдХ्рд░ांрддि рдХे рдкрд░िрдгाрдо рдПрд╡ं рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
ЁЯОп рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рдЙрдкрдпोрдЧी
рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХी рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЗрд╕рдоें рдХेрд╡рд▓ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рдШрдЯрдиाрдУं рдХा рд╡рд░्рдгрди рд╣ी рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि RPSC рдкैрдЯрд░्рди рдЖрдзाрд░िрдд рд╡рд╕्рддुрдиिрд╖्рда рдПрд╡ं рдХрдерди-рдЖрдзाрд░िрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рдк्рд░рд╢्рдиों рдХो рднी рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддिрдеिрдпाँ, рд╕्рдеाрди, рд╢ाрд╕рдХ, рдкॉрд▓िрдЯिрдХрд▓ рдПрдЬेंрдЯ, рд╕ैрдиिрдХ рдЫाрд╡рдиिрдпाँ, рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ेрдиाрдиी рдФрд░ рдШрдЯрдиाрдУं рд╕े рдЬुрдб़े рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рд╕ाрде рдЙрдирдХे рдЙрдд्рддрд░ рдПрд╡ं рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рднी рджी рдЧрдИ рд╣ै।
рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рдРрд╕ा рдЕрдз्рдпрдпрди-рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рд╡े рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рд╕рдордЭ рднी рд╕рдХें рдФрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдпों рдХो рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд░ूрдк рд╕े рджोрд╣рд░ा рднी рд╕рдХें।
ЁЯЗоЁЯЗ│ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рд╕ाрде рд╡ीрд░рддा рдФрд░ рдмрд▓िрджाрди рдХी рдХрд╣ाрдиी
рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рдХेрд╡рд▓ рддिрдеिрдпों рдФрд░ рдШрдЯрдиाрдУं рдХा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдирд╣ीं рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХी рдХрд╣ाрдиी рднी рд╣ै рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рд╕рдордп рдХी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рд╕ंрдШрд░्рд╖, рд╕ाрд╣рд╕ рдФрд░ рдмрд▓िрджाрди рдХा рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा।
рдХुрд╢ाрд▓ рд╕िंрд╣ рдЪंрдкाрд╡рдд рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдХोрдЯा рдХे рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ рдЕрдорд░рдЪंрдж рдмांрдаिрдпा рддрдХ, рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдЙрд╕ рджौрд░ рдХी рдЕрдиेрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдШрдЯрдиाрдУं рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ों рд╕े рдкाрдардХ рдХा рдкрд░िрдЪрдп рдХрд░ाрддी рд╣ै।
ЁЯУЪ рдкुрд╕्рддрдХ рдЬрд▓्рдж рдЖ рд░рд╣ी рд╣ै
“1857 рдХी рдХ्рд░ांрддि рдФрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди — рд╕्рд╡ाрдзीрдирддा рдХा рдк्рд░рдердо рд╢ंрдЦрдиाрдж” рдЬрд▓्рдж рд╣ी рдкाрдардХों рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрдЧी।
рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЙрди рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдФрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдк्рд░ेрдоिрдпों рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै рдЬो рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рд╕рд░рд▓ рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдФрд░ рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдпों рдХा рдПрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд╕ंрдХрд▓рди рдЪाрд╣рддे рд╣ैं।
рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рдиाрдо: 1857 рдХी рдХ्рд░ांрддि рдФрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди
рдЙрдкрд╢ीрд░्рд╖рдХ: рд╕्рд╡ाрдзीрдирддा рдХा рдк्рд░рдердо рд╢ंрдЦрдиाрдж
рд▓ेрдЦрдХ: рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдкंрдЪाрд░िрдпा
рд╕्рдеाрди: рдЬोрдзрдкुрд░, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди
ЁЯФФ рдЬрд▓्рдж рд╣ी Amazon рдкрд░
рдкुрд╕्рддрдХ рдХे Amazon рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрддे рд╣ी рдЗрд╕рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рдпрд╣ाँ рд╕ाрдЭा рдХी рдЬाрдПрдЧी।
рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рдХेрд╡рд▓ рдкрдв़िрдП рдирд╣ीं—рдЙрд╕ рджौрд░ рдХो рд╕рдордЭिрдП, рдЙрди рд╡ीрд░ों рдХो рдЬाрдиिрдП рдФрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдзрд░рддी рдкрд░ рдЧूंрдЬे рдЙрд╕ рдк्рд░рдердо рд╢ंрдЦрдиाрдж рдХो рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХीрдЬिрдП।

рдХोрдИ рдЯिрдк्рдкрдгी рдирд╣ीं: